«Уақыттың бос өткені – өмірдің бос өткені» деген дана халқымыз. Өміріміз құр бос өтпеу үшін оны тиімді пайдаланудың жолдарын білу аса маңызды. Соның бірі ұлы тұлғалардың өміріне, уақытты қалай өткізгене көз жүгіртіп, үлгі етіп, амал жасасақ, алар асулар мен бағындырар белестеріміз көбейе түсер еді.

Құран Кәрімнің кейінгі ғасырларда ғана ашылып жатқан көптеген ғылыми жетістіктерді осыдан он төрт ғасыр бұрын айтып кетуі көптеген ғалымдарды таңғалдырып, Исламды мойындаған. Бұл – Құранның авторы Мұхаммед (оған Алланың салауаты мен сәлемі) пайғамбар емес, Жаратушы екендігіне бұлтартпас айғақ.

Терең ойлау – пайғамбарлардың ғибадаты, ізгі адамдардың әдеті, Аллаға жақындата түсетін игі амал. Терең ойға бойлаған адам әлемнің жаратылысындағы әсемдікті, табиғаттағы таңғажайып үйлесімді, Жаратушы Алланың бар әрі бір, аса құдіретті екендігін ұғынып, өмірін жақсы істерге арнайды. Бұрынғы ізгілердің «Бір сағат терең ойланып, пікір жүргізу – алпыс жыл құр (ықылассыз) құлшылық жасағаннан артық» деген сөзінде үлкен мән бар.

Заңғар жазушы Мұхтар Әуезов: «Алдыңғы жақсы артқы жасқа тәлім айтпаса, ел болғаның қайсы?» дегеніндей қазақ жастарына бағыт-бағдар көрсету – аға буынның еншісінде. Бүгінгі жастар ертең ел тізгінін ұстайды. Ұлттық құндылығымыз бен бабалар мұрасын арқалау – солардың міндеті. Тарихтың тағылымын бүгінгі біліммен сабақтастыру заманның озық ғылымын меңгерумен жүзеге асады.

Өмірге келген адамның бұл жалғаннан өтуі де хақ. Аупалы-төкпелі, жылдам өтіп жатқан уақыттың берекеті аз бұл заманда не істеп, не қойғанымызды кейде аңғара да бермейміз. Сол себепті қамшының сабындай қысқа ғұмырда өз-өзімізді есепке алмасақ, ақыреттегі жағдайымыз қиын болмақ. Әрине бұл мәселенің шешімі – өз-өзімізге есеп беру.